Güneş tutulacak, Türkiye göremeyecek
Çin, Hindistan, Güney ve Doğu Asya, Japonya, Endonezya’nın kuzeyi ve Filipinler’de 258 kilometre genişliğindeki hat üzerinde 22 Temmuzda meydana gelecek güneş tutulması sırasında, dünyanın gündüzü dolunay karanlığındaki akşama dönüşecek.
İstanbul Üniversitesi (İÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden aldığı bilgiye göre, 2009 yılının ikinci ve son güneş
tutulması, Asya’nın doğusu, Endonezya ve Pasifik Okyanusun’dan parçalı tutulma olarak izlenebilecek.
Tam tutulma, ayın gölgesinin Türkiye saati ile 03.53’de Hindistan’da Khambhat Körfezi’ne düşmesiyle başlayacak. Gölge 3 saat 28 dakika süreyle, 15 bin 200 kilometre yol kat ederek, 07.18’de dünyayı terk edecek. Tutulmanın hiç bir evresi, Türkiye’den izlenemeyecek. Ayın gölgesi, 05.35’de Güney Pasifik Okyanusu üzerindeyken, tam tutulmanın, 6 dakika 39 saniye ile en uzun sürdüğü an gerçekleşecek.
GÜNEŞ BİR YILDA EN AZ 2 KEZ TUTULUYOR
İÜ Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hasan Esenoğlu, yaptığı açıklamada, güneş tutulmasının yılda en az 2 kez meydana geldiğini söyledi. Bazı yıllarda ise 4 güneş tutulması-3 ay tutulması veya 5 güneş tutulması-2 ay tutulmasının oluştuğunu anlatan Esenoğlu, bazı yıllarda ise hiç bir ay tutulmasının gerçekleşmediğini belirtti.
Bu yılın ikinci ve sonuncu güneş tutulmasının, 22 Temmuz 2009 tarihinde gerçekleşeceğini hatırlatan Esenoğlu, Hindistan, Güney ve Doğu Asya, Japonya, Endonezya’nın kuzeyi ve Filipinler’de gözlemlenebilecek olan tutulmanın geniş yüz ölçümüne sahip Çin’den iyi şartlarda görülebileceğini dile getirdi. Tam güneş tutulmasının, Pasifik Okyanusu’ndan da izlenebileceğini ifade eden Esenoğlu, 258 kilometre genişliğindeki hattın geçtiği yerleşimlerden tam tutulmanın izlenebileceğini, hattın dışında kalan bölgelerde ise uzaklığı oranınca parçalı güneş tutulması şeklinde gözlemlenebileceğini söyledi.
EN UZUN GÜNEŞ TACI
Yıllara göre tam tutulma anının dakika mertebesinde değişebildiğine dikkati çeken Esenoğlu, bu yılki 6 dakika 39 saniye ile en uzun güneş tacının izlenebileceğini vurguladı.
Bu süre içinde, dünyanın gündüzünün dolunay karanlığındaki akşama dönüşeceğini ifade eden Esenoğlu, “Bu geniş ölçekli ani kararma nedeniyle, güneş tutulmasından haberi olmayan hayvan ve bazı bitki türlerinde alışık olunmayan biyolojik-bünyesel-yapısal değişimler olabilir” dedi. “Bu tutulmanın en önemli özelliği, en fazla sürede taç tabakasının bilimsel amaçlı gözleminin yapılmasına izin veriyor olmasıdır. 6 dakika 39 saniye, arka arkaya en fazla miktarda ve pozda gözlem verisi alınmasına olanak veriyor” diyen Esenoğlu, Türkiye’den Elazığ ve Tokat-Turhal’dan izlenen 1999 yılındaki tam güneş tutulmasının sadece 2 dakika 15 saniye sürdüğünü hatırlattı. Esenoğlu, bu kısa sürede bilimsel verilerin zor da olsa alındığını belirtti. Yr. Doç. Dr. Hasan Esenoğlu, 2006’da Antalya’dan izlenen tam güneş tutulmasının ise 3 dakika 40 saniye sürdüğünü anımsattı.
“GÜNEŞE ÇIPLAK GÖZLE BAKMAYIN”
Esenoğlu, tutulmanın olduğu bölgelerde bulunan insanların, güneşe doğrudan çıplak gözle bakmaması gerektiğini ifade ederek, “Güneşe bakarken, güneş filtresi ya da güneş gözlüğü kullanılmalı. Sürekli değil kısa aralıklarla bakılmalı” dedi. Uzun süreli deprem ve tutulma verileri üzerinden akla gelebilecek her şeyin denenerek yapıldığı analizlerin, tutulmalarla depremler arasında istatistik bir ilişkinin var olduğunu vermediğini vurgulayan Esenoğlu, yine de yeni veriler eklenerek bu işlemlerin sürdürüldüğünü kaydetti.
Yorum Yapın 09 Temmuz 2009
Yandaki şekilden görüldüğü gibi halkalı Güneş tutulması Hint okyanusunu ve Batı Endonezya’yı kat eden kırmızıyla çizilmiş 280 km genişliğindeki tutulma hattından halkalı olarak izlenebilecek. Bu tutulma, sarı çizgilerle taralı alan içinde kalan Afrika’nın güneyi, Madagaskar, Hindistan, Asya ve Endonezya’nın güney doğusun’dan parçalı tutulma olarak izlenebilecek. Halkalı tutulma Ay’ın gölgesinin Türkiye saati ile 08:06′da Güney Atlantik okyanusuna düşmesiyle başlayacak. Gölge 3 saat 46 dakika süreyle 14500 km yol kat ederek 11:52′de Dünya’yı terk edecek. Tutulmanın hiç bir evresi Türkiye’den izlenemeyecek. Ay’ın gölgesi 09 58′de Hint okyanusu üzerindeyken halkalı tutulmanın 7 dakika 54 saniye ile en uzun sürdüğü an gerçekleşecek. Türkiye’den izlenemeyecek olan bu tutulmanın halkalı evresi sırasında tutulma yandaki animasyonda gördüğünüz gibi gerçekleşecek. Güneş tutulmaları ile ilgili genel bilgi almak için buraya tıklayın.
Bu animasyonda Ay’ın yarıgölgesinin ve tam gölgesinin Dünya üzerindeki hareketi görülüyor. Açık renkli yarı gölgenin düştüğü her yerde parçalı tutulma gerçekleşiyor. Kırmızıyla gösterilen küçük gölge tam gölgeyi temsil ediyor geçtiği yerlerde halkalı güneş tutulması izleniyor.