Astronomi – Gök Bilimi

Archive for the ‘Ektinlikler’ Category

2009 yılının son tutulması parçalı Ay tutulması olacak. Tutulmanın tamamı Türkiye’de havanın açık olduğu her yerden  görülecek. Ay, Dünya’nın yarıgölgesine 19:17′de girmeye başlayacak 21:22′de tamamı yarıgölgenin içinde olacak. Bu sırada küçük bir parçasıda Dünya’nın tam gölgesinin içinde kalarak, bakır rengini alacak. Parçalı tutulma 21:52′de bitecek, 23:28′de de Ay yarıgölgeden çıktığında tutulma sona erecek.Ay her dolunayda, Dünyanın Güneşi görmeyen arka  yüzünden uzaya uzanan gölgesinin yakınlarından  geçer, uygun koşullar oluştuğunda bu gölgenin içine girer, gölgeden geçiş biçimine göre bu sırada ya yarıgölgeli, ya parçalı ya da tam Ay tutulması meydana gelir. 31 Aralık gecesi Ay  Dünya’nın yarıgölgesinin içinden geçerken küçük bir parçası da tam gölgenin içinde kalacak. Animasyonda İstanbul için Ay’ın tamamının yarıgölgenin içinden geçişi  görülmekte. Animasyonu görmek için yandaki şeklin üstüne tıklayın.

5 Ağustos’u 6 Ağustos’a bağlayan gece yarıgölgeli Ay tutulması meydana gelecek. Ay, Türkiye saati ile 02:04′de, Dünya’nın yarıgölgesinden geçmeye başlayacak. 03:39′da en büyük parçası yarıgölgenin içinde kalacak, 05:14′de yarıgölgeden çıkacak. Tutulma süresince Ay Türkiye’de gözlenebilir durumda olacak. Yarıgölgeden geçiş sırasında meydana gelen Ay tutulmalarının çıplak gözle farkedilebilmesi için Ay’ın en azından 3′de 2′sinin yarıgölgenin içinde kalması gerekmekte. Bu tutulma sırasında Ay’ın daha küçük bir parçası yarıgölgenin içinde kalacağından, yarıgölgeli tutulmanın çıplak gözle görülmesi olanaksız olacak.

Tam Güneş tutulması yandaki şekilden görüldüğü gibi  Hindistan, Çin, Japon adaları ve Pasifik okyanusunun güneyini kat eden maviyle çizilmiş 258 km genişliğindeki tutulma hattından tam tutulma olarak izlenebilecek.  Bu tutulma, mavi çizgilerle taralı alan içinde kalan Asya’nın doğusu, Endonezya ve Pasifik okyanusun’dan parçalı tutulma olarak izlenebilecek. Tam tutulma Ay’ın gölgesinin Türkiye saati ile 03:53′de Hindistan’da Khambhat körfezine düşmesiyle başlayacak. Gölge 3 saat 28 dakika süreyle 15200 km yol kat ederek 07:18′de Dünya’yı terk edecek. Tutulmanın hiç bir evresi Türkiye’den izlenemeyecek. Ay’ın gölgesi 05:35′de güney Pasifik okyanusu üzerindeyken tam tutulmanın 6 dakika 39 saniye ile en uzun sürdüğü an  gerçekleşecek.  Türkiye’den izlenemeyecek olan bu tutulmanın tam tutulma evresi sırasında tutulma yandaki animasyonda gördüğünüz gibi gerçekleşecek.

Gündüz saatlerinde gerçekleşecek bu tutulma Türkiye’den izlenemeyecek. Görüldüğü yerlerde de Ay’ın çok küçük bir parçasının Dünya’nın yarıgölgesinden geçmesi nedeniyle çıplak gözle farkedilmesi olanaksız olacak.

2009′da meydana gelecek dört Ay tutulmasından ilki 9 Şubat günü gerçekleşecek. Tutulmanın tamamı Doğu Asya ve Avustralya’dan havanın açık olduğu yerlerde çıplak gözle izlenebilecek.  Türkiye saati ile 14:38′de Dünya’nın yarıgölgesinin içinden geçmeye başlayan Ay’ın hemen hemen tamamı 16:38′de yarıgölgenin içinde kalacak. Tutulma 18:37′de Ay’ın tamamının Dünya’nın yarıgölgesinden çıkmasıyla sona erecek.  Yarıgölgeden geçiş sırasında meydana gelen Ay tutulmalarının çıplak gözle farkedilebilmesi için Ay’ın en azından 3′de 2′sinin yarıgölgenin içinde kalması gerekmekte. Türkiye’de Ay kuzey yarısının bir kısmı tutulmuş olarak doğacak, tutulmanın son anları olduğundan Ay’ın da ufka yakın olması tutulmanın çıplak gözle fark edilmesini olanaksız kılacak.

Ay her dolunayda, Dünyanın Güneşi görmeyen arka  yüzünden uzaya uzanan gölgesinin yakınlarından  geçer, uygun koşullar oluştuğunda bu gölgenin içine girer, gölgeden geçiş biçimine göre bu sırada ya yarıgölgeli, ya parçalı ya da tam Ay tutulması meydana gelir. 9 Şubat gecesi Ay Türkiye’de doğarken Dünya’nın yarıgölgesinin içinden geçecek. Animasyonda Ay İstanbul’da yükselirken bir parçasının yarıgölgenin içinden geçişi görülmekte. Animasyonu görmek için yandaki şeklin üstüne tıklayın.

Yandaki şekilden görüldüğü gibi halkalı Güneş tutulması Hint okyanusunu ve Batı Endonezya’yı kat eden kırmızıyla çizilmiş 280 km genişliğindeki tutulma hattından halkalı olarak izlenebilecek. Bu tutulma, sarı çizgilerle taralı alan içinde kalan Afrika’nın güneyi, Madagaskar, Hindistan, Asya ve Endonezya’nın güney doğusun’dan parçalı tutulma olarak izlenebilecek. Halkalı tutulma Ay’ın gölgesinin Türkiye saati ile 08:06′da Güney Atlantik okyanusuna düşmesiyle başlayacak. Gölge 3 saat 46 dakika süreyle 14500 km yol kat ederek 11:52′de Dünya’yı terk edecek. Tutulmanın hiç bir evresi Türkiye’den izlenemeyecek. Ay’ın gölgesi 09 58′de Hint okyanusu üzerindeyken halkalı tutulmanın 7 dakika 54 saniye ile en uzun sürdüğü an gerçekleşecek. Türkiye’den izlenemeyecek olan bu tutulmanın halkalı evresi sırasında tutulma yandaki animasyonda gördüğünüz gibi gerçekleşecek. Güneş tutulmaları ile ilgili genel bilgi almak için buraya tıklayın.

Bu animasyonda Ay’ın yarıgölgesinin ve tam gölgesinin Dünya üzerindeki hareketi görülüyor. Açık renkli yarı gölgenin düştüğü her yerde parçalı tutulma gerçekleşiyor. Kırmızıyla gösterilen küçük gölge tam gölgeyi temsil ediyor geçtiği yerlerde halkalı güneş tutulması izleniyor.